Die Skaal van die Lewe: Plesier en Betekenis in Goddelike Balans

Die lewe is soos ’n skaal. Aan die een kant lê plesier – vreugde, lag, rus, speel, kos, musiek, vriendskap. Aan die ander kant lê betekenis – roeping, verantwoordelikheid, dissipline, opoffering, karakter, gehoorsaamheid. As een kant swaarder weeg as die ander, verloor ons stabiliteit. As die skaal in balans is, is ons lewe vrugbaar en volhoubaar. Lewe voluit in Sy volheid!

Ons tyd en ons besluite moet altyd deur hierdie dubbele lens gefilter word: Is dit net lekker? Of is dit ook betekenisvol? Is dit net betekenisvol? Of kan ek vreugde vind in die betekenisvolle werk?

1. Wanneer plesier oorheers: Die pad van die verlore seun

In Lukas 15:11–32 sien ons die jongste seun wat sy erfporsie neem en “verkwis het in ’n losbandige lewe.” Hy soek ervaring, adrenalien, onmiddellike bevrediging. Hy leef vir die nou. Maar plesier sonder betekenis verteer jou. Soos suiker sonder voeding — dit gee ’n vinnige hupstoot, maar laat jou leeg.

Moderne sielkunde bevestig dit. Navorsing oor hedoniese aanpassing wys dat mense vinnig gewoond raak aan plesier. Wat gister opwindend was, is môre normaal. Jy moet al hoe meer hê om dieselfde gevoel te kry. Dit lei tot verslawing, oppervlakkigheid en uiteindelik leegheid.

Plesier alleen kan nie ’n mens dra nie. Dit is soos sout sonder kos — net sout maak mens siek.

2. Wanneer betekenis oorheers: Die pad van uitbranding

Aan die ander kant kry ons die mense wat net betekenis soek. Alles moet doelgerig wees. Alles moet produktief wees. Rus laat jou skuldig voel. Lag voel soos tydmors. Hierdie mense word maklik werkverslaafdes.

Selfs die oudste broer in Lukas 15 illustreer dit. Hy bly getrou, werk hard, doen alles reg — maar daar is geen vreugde in hom nie. Hy kla: “Ek dien u al soveel jare…” (Luk. 15:29). Hy het betekenis, maar geen fees nie.

Sielkundig praat ons van uitbranding wanneer ’n mens konstant gee sonder herstel. Viktor Frankl het gewys dat betekenis noodsaaklik is vir menslike oorlewing. Maar selfs Frankl sou erken: betekenis sonder vreugde word 'n swaar las. God het ons nie ontwerp as robotte en masjiene nie.

Prediker 3:1–4 “Vir alles is daar ’n bepaalde uur… ’n tyd om te huil en ’n tyd om te lag.”

God self bou ritme in. Ses dae werk. Een dag rus. Selfs die Sabbat is ’n goddelike balans tussen betekenis en plesier.

3. Jesus se metafoor: Sout en Lig

 ¹³“Julle is hier op aarde soos die sout wat ’n mens in kos gooi. Maar as sout sy smaak verloor het, hoe kan ’n mens dit weer die smaak teruggee? Sulke sout beteken niks en dit word buite weggegooi waar die mense daaroor loop en dit in die grond vastrap.  ¹⁴“Julle is in die wêreld soos lig wat in die donker skyn. Julle is soos ’n stad wat bo-op ’n berg lê—dit kan nie weggesteek word nie. ¹⁵As ’n mens ’n lamp opsteek, keer jy tog nie ’n emmer daaroor om nie. ’n Mens sit juis ’n lamp bo-op ’n lampstaander neer sodat hy vir almal in die huis lig kan gee. ¹⁶Op dieselfde manier moet die lig wat in julle is ook deur mense gesien kan word. As hulle sien watter goeie dinge julle doen, sal hulle julle Vader wat in die hemel is die eer daarvoor gee.”   Matteus 5:13–16

Sout gee smaak. Dit maak kos smaakvol. Maar sout is ook ’n preserveermiddel. Dit keer verval. Dit bring volhoubaarheid.

Lig gee warmte en troos. Ons sit om ’n vuur en voel geborge. Maar lig is ook rigting — ’n vuurtoring vir skepe in die donker, ’n stad op ’n berg wat nie versteek kan word nie.

Met ander woorde:

• Sout = plesier én bewaring.
• Lig = warmte én rigting.

Jesus roep ons nie tot ’n lewe van net streng plig nie. Hy roep ons ook nie tot ’n lewe van net oppervlakkige genot nie. Hy roep ons tot ’n lewe wat smaak én standvastigheid bring. Vreugde én verantwoordelikheid.

4. Praktiese Voorbeelde van Balans

1. Werk en rus:

As jy net werk, verloor jy jou siel. As jy net rus, verloor jy jou roeping. Die Sabbat is nie luiheid nie; dit is strategiese herstel.

2. Geld:

As jy net geld maak vir plesier, raak jy materialisties. As jy net spaar en nooit geniet nie, leef jy soos ’n mens sonder ’n hartklop.

Spreuke 30:8–9 bid vir “nie armoede of rykdom nie” — maar genoeg.

3. Vriendskap:

As vriendskap net partytjies is, is dit oppervlakkig. As dit net ernstige gesprekke is, word dit swaar. Ware vriendskap lag saam én dra mekaar se laste (Galasiërs 6:2).

4. Kerk en roeping:

Gemeentes wat net program en plig is, verloor vreugde. Gemeentes wat net emosionele ervaring soek, verloor leer en diepte. Handelinge 2:46 wys hoe die vroeë kerk brood gebreek het “met blydskap en eenvoud van hart” — aanbidding én gemeenskap.

5. Christus as die Volmaakte Balans

Jesus self leef hierdie balans.

Hy was by ’n bruilof in Kana (Johannes 2). Hy eet saam met tollenaars. Hy geniet kinders. Maar Hy stap ook na Golgota. Hy vas. Hy bid deur die nag. Hy dra die kruis.

Hy huil by Lasarus se graf — maar Hy roep ook Lasarus uit die graf.

Hy slaap in die storm — maar Hy spreek die storm stil.

Volmaakte menswees is nie asketiese droogheid nie. En dit is ook nie losbandige vryheid nie. Dit is heilige vreugde.

6. ’n Praktiese Leefreël

Voor elke groot besluit kan jy vra:

• Voeg dit net plesier by, of ook betekenis?
• Voeg dit net betekenis by, of ook vreugde?
• Is my week se ritme in balans?
• Is my gesin meer projek of meer speel?
• Is my bediening meer plig of meer passie?

Die doel is nie perfeksie nie, maar bewuste balans.

Mag jou skaal reg hang. ⚖️