HOE DIE KERK 'N TEENMIDDEL VIR CHAOS EN ANARGIE KAN WEES
HOE DIE KERK 'N TEENMIDDEL VIR CHAOS EN ANARGIE KAN WEES
Hoekom voel dit asof die wêreld uitmekaar val?
Skakel die nuus aan, blaai vyf minute op jou foon, en jy sal dit oral vind — leiers wat nie vertrou kan word nie, stelsels wat nie werk nie, en 'n stygende vloed mense wat eenvoudig opgehou het om te glo dat enigiets reggemaak kan word. Ons het 'n woord hiervoor in Grieks. Dit is anomie — "sonder wet." Dit is presies die woord wat Paulus gebruik wanneer hy praat van "die misterie van wetteloosheid" wat reeds in die wêreld aan die werk is (2 Tessalonisense 2:7).
Maar hier is die vraag waarmee ek vanoggend worstel: as wetteloosheid die huidige realiteit is, is die kerk bloot bedoel om dit te oorleef — of kan ons iets daaromtrent doen?
Ons belewenis in die kerk is die teenoorgestelde, daar is vrede, harmonie, vreugde, vergenoegdheid en diep verbondenheid. Dit neem wel tyd om hierdie seën te beleef, want kerk is baie meer as 'n weeklikse samekoms in 'n gebou, soos verduidelik in my boek: Dieper in Christus. https://a.co/d/d4wLH6C
Die tuin was nooit net 'n tuin nie dit was 'n ruimte vir regering.
We are not here on earth as museum keepers, but to cultivate a flourishing garden of life. — Pope John XXIII
'n Boom op sy eie kan nie 'n klimaat vestig nie. Dit is oorgelewer aan wind en droogte. Maar 'n woud bome skep 'n ekosisteem wat hitte en koue matig, water stoor, humiditeit genereer — en, het navorsers gevind, eintlik hulpbronne tussen die sterk bome en die swak bome deur hul wortelstelsels verdeel, sodat dik en dun stamme ongeveer dieselfde suiker per blaar produseer. 'n Boom kan net so sterk wees soos die bos rondom dit.1
Die presiese ligging van die tuin is onbekend, hoewel die Tigris en Eufraat deel daarvan was. In Genesis is dit 'n weelderige tuin met vier riviere (Gen 2:10–14). In Esegiël is dit ook 'n berg — "die heilige berg van God" (Ezekiel 28:13–14) — die administratiewe setel van die goddelike raad, "in die hart van die see" (Ezekiel 28:2), goed-bewaterde beelde wat elders vir die hoofkwartier van die gode gereserveer is.2
Maar let op iets wat ons maklik miskyk: nie die hele aarde was Eden nie. "En die HERE God het 'n tuin geplant in Eden, in die Ooste, en daar het Hy die mens gestel wat Hy geformeer het" (Genesis 2:8). Die tuin was 'n afgebakende sone van orde, harmonie en lig — 'n goeie oorkoepelende storie wat doelbewus geplant is. Die res van die aarde het nog gewag om bewerk en onder daardie selfde kroonlaag gebring te word. Die oorspronklike menslike opdrag was juis om Eden se storie uit te brei totdat dit die hele planeet dek (Genesis 1:28). Dit is waar die gedagte van die koninkryk van God begin, en dit is geen toeval dat die Bybel eindig met 'n nuwe Eden-stad nie, en nie met 'n terugkeer na die wildernis nie (Openbaring 21–22).
"Toe het die HERE God die man geneem en hom in die tuin van Eden geplaas om dit te versorg en te bewaar." (Genesis 2:15)
Twee Hebreeuse woorde maak hier enorm saak. Abad — om te versorg, te kweek, te werk. En shamar — om te hou, te bewaak, te beskerm. Adam is nooit 'n voltooide Eden gegee nie. Hy is 'n mandaat gegee: kweek wat goed is, en waak teen wat dit bederf bring. Dit is nie tuinmaakadvies nie. Dit is die bloudruk vir elke familie, elke kerk, elke besigheid, elke nasie wat nog ooit wou floreer en vooruitgaan. Let ook op wat 'n tuin in die Hebreeus is: gan — 'n omheinde, ommuurde ruimte. Eden was heilige grond wat afgebaken, versorg en bewaak moes word, en daardie ommuurde tuin word die patroon wat deur die hele Skrif loop. Noag se ark is 'n toe, verseëlde ruimte waarin die lewe veilig deur die waters van chaos gedra word.
Die ark van die verbond is dieselfde beeld in die klein: 'n bewaarde binneruimte met gerubs wat oor die versoendeksel waak, net soos gerubs die pad terug na Eden bewaak het (Genesis 3:24; Eksodus 25:18–22). Die tempel is Eden in klip en goud — sy binneste heiligdom uitgekerf met palmbome, oopgevoude blomme en gerubs, en 'n kandelaar wat soos 'n boom van die lewe staan (1 Konings 6:29–32) — 'n tuin wat binnenshuis geplant is sodat God se teenwoordigheid weer tussen mense kon woon.
Dan kom Jesus en verkondig dat die koninkryk van die hemele naby gekom het, en leer ons bid dat dit moet kom "soos in die hemel, net so ook op die aarde" (Matteus 4:17; 6:10) — die muur word oopgebreek en die tuin begin uitbrei. En uiteindelik word die kerk self die volgende gestalte van daardie tuin: Sy liggaam, Sy bruid, Sy tempel (1 Korintiërs 12:27; Efesiërs 5:25–27; Efesiërs 2:21–22). Die omheining is nie meer klip nie, dit is 'n volk in wie die Gees woon — steeds geroep om te abad en te shamar, om te kweek en te bewaak.
En let mooi op wie Adam daar is: abad en shamar is presies die twee werkwoorde wat later gebruik word vir die priesters wat die tabernakel bedien en bewaak (Numeri 3:7–8; 18:5–7). Die tuin is dus van die begin af 'n tempel. Die ingang lê na die ooste, net soos die heiligdom s'n (vgl. Eksodus 15:17); 'n rivier stroom uit Eden uit (Genesis 2:10), net soos 'n rivier uit die eindtydse tempel stroom (Esegiël 47:1–12; Openbaring 22:1–2); en Eden was die eerste "tent van ontmoeting", lank voordat Moses een in die woestyn opgeslaan het (Eksodus 33:7).
Hou daardie gedagte nou langs die res van Esegiël 28. Dieselfde hoofstuk beskryf 'n gerub wat "in Eden, die tuin van God" was, volmaak totdat ongeregtigheid in hom gevind is (Esegiël 28:13–16). Op die oppervlak is dit 'n godspraak teen 'n menslike koning van Tirus, maar dit reik duidelik verby hom na iets veel ouer en veel hoër. Die Skrif doen dit gedurig en sonder verskoning: dit beskryf 'n aardse troon en 'n hemelse mag in dieselfde asem, asof die twee nooit werklik skeibaar was nie. Jesaja maak dieselfde beweging met die koning van Babel (Jesaja 14). 'n Stad se heerser en 'n stad se heersende atmosfeer is nie altyd twee verskillende onderwerpe nie.
Maar kyk waar hierdie teenstand werklik begin. Paulus sê ons stryd is teen archai — "owerhede" (Efesiërs 6:12) — 'n woord wat tegelyk "begin", "oorsprong" en "heersende mag" beteken — en by Kain sien ons daardie beginsel vir die eerste keer in menslike vlees. Let mooi op wat God self vir hom sê nadat sy offer verwerp is: "Is daar nie verheffing as jy goed doen nie?" (Genesis 4:3–7). Die deur was oop. Sy offer was dus nooit werklik bedoel om God te behaag nie. Want as dit was, sou die verwerping daarvan die eenvoudigste ding ter wêreld gemaak het — as jy iemand wil behaag en jou gawe word nie aanvaar nie, gaan vra jy uit wat hy werklik wil hê, en jy stel jou fout reg. So eenvoudig. Kain wou egter vertoon. Hy wou homself bewys. Sy eie belangrikheid was op die spel, en daarom was hy so verpletter toe sy offer verwerp is, en daarom neem hy aanstoot aan 'n onskuldige broer wat hom niks aangedoen het nie — "omdat sy werke boos was en dié van sy broer regverdig" (1 Johannes 3:12; vgl. Hebreërs 11:4; Judas 11). Hy wou die enigste een wees. Dit is presies dieselfde gees wat later sê: "Laat ons vir ons 'n naam maak" en die toring van Babel bou (Genesis 11:4). Dit is die dryfkrag en motivering wat Kain 'n stad laat bou (Genesis 4:17), wat in Nimrod opstaan, en wat sy spoor heel tot by die einde trek — die draak (Openbaring 12:9), die dier wat aanbidding eis (Openbaring 13:4–8), die antichris (1 Johannes 2:18, 22), die mens van wetteloosheid wat in sy eie selfgeregtigheid gaan sit waar net God mag sit (2 Tessalonisense 2:3–4). Dit is dieselfde stem wat ons reeds by Tirus en Babel gehoor het. Van Kain tot die draak is dit een bloedlyn van selfverheffing.
Kain en Nimrod is nie antieke karikature nie. Hulle is pionne in 'n mensgerigte selfsugtige regeringspatroon. Mag, losgemaak van die mandaat om te versorg en te onderhou, word altyd mag wat gebruik eerder as ondersteun.
Die realiteit van ons samelewing is dat ons as inwoners soms magteloos in 'n sistemiese wanorde uitgelewer is aan wetteloosheid en swak leiers.
Farao, Nebukadnesar, Herodes, Hitler, Stalin — ons ken die lys, en juis daarom raak dit ons nie meer nie. Ons soek monsters, terwyl die ding wat ons werklikheid vorm baie nader en baie gewoner lyk. Malcolm Gladwell gebruik 'n beeld wat hier help: die "overstory" — die oorkoepelende storie. Onthou die woud waarmee ons begin het: die kroonlaag bo, en die lig wat daardeur val, bepaal wat op die grond kan groei. Presies so werk 'n samelewing.
Kwaad begin selde by 'n bevel van 'n booswig; dit begin by 'n storie wat oor ons almal hang en sekere dinge normaal, verstaanbaar, selfs slim laat lyk. Wanneer die oorkoepelende storie is "almal vat, jy is 'n dwaas as jy nie ook vat nie". Luister 'n oomblik na die storielyne wat op ons dorp se strate, in ons WhatsApp-groepe en om sosiale media blaaie rondloop. "Wit mense kyk net na hulleself, daarom moet ons ook maar net na onsself kyk." "Jy is familie, en familie kyk na familie" "Ons moet nou saamstaan teen die sogenaamde bose hulle." "Almal in magsposisies steel en kry vet salarisse" Niemand luister na die armes nie" "Elkeen moet nou maar vir homself veg." "Dis húlle wat alles gebreek en verwoes het." "Ons het probeer, dit werk nie, ons trek liewer terug agter ons eie mure in." "Dinge was darem beter in ons dag."
Let op hoe hierdie stories werk. Elkeen van hulle het 'n stukkie waarheid in — dit is juis waarom hulle vat. Daar wórd gesteel. Die armes wórd dikwels nie gehoor nie. Mense wórd vergeet. Maar kyk waar elke een van daardie stories jou laat uitkom: by 'n mens wat net vir homself sorg, wat sy buurman as 'n bedreiging lees, en wat sy eie klein oneerlikheid regverdig omdat iemand groter erger doen. Dit is presies die kroonlaag waaronder Kain se gees goed groei. Onthou hoe daardie storie begin het: "Is ek my broer se wagter?" (Genesis 4:9). Die antwoord van die Skrif is ja — shamar, dieselfde woord as in Eden. Jy is wel.
Jesus is die een wat juis sê: "Ek neem verantwoordelikheid vir die hele wêreld se sonde" Christus het die middelmuur van skeiding afgebreek en uit twee vyandige groepe één nuwe mens gemaak (Efesiërs 2:14–16). In Hom is daar nie meer Jood of Griek, slaaf of vryman nie (Galasiërs 3:28). Ons word verbied om die ryk man 'n beter stoel te gee as die arm man (Jakobus 2:1–9), en gewaarsku dat wie die arme verdruk sy Maker beledig (Spreuke 14:31; 22:22–23). Ons word geleer om nie net na ons eie belange om te sien nie, maar ook na dié van ander (Filippense 2:3–4). En Jesus sê die wêreld sal ons nie aan ons argumente uitken nie, maar aan ons liefde vir mekaar (Johannes 13:35).
Dít is die kroonlaag waaronder 'n ander soort dorp kan groei. En dit is nie 'n Pretoria-probleem nie, dit is 'n hier-probleem. Dit lyk soos die slaggate op ons pad, die rioolwater wat in die rivier beland, die kliniek sonder medisyne, die munisipale rekening wat niemand kan verduidelik nie, en die stil aanvaarding dat dinge maar so is. Anomie is nie 'n teorie nie, dit is 'n dorp waar niemand meer glo dat regmaak moontlik is nie.
Op 4 November vanjaar stem ons weer in die plaaslike verkiesing, en dan is dit nie meer abstrak nie. Op daardie stembrief gaan werklike name staan: Cyril Ramaphosa se ANC, wat sedert 2024 sonder 'n meerderheid in 'n regering van nasionale eenheid regeer; Geordin Hill-Lewis, wat vandeesjaar die DA se nuwe leier geword het; Julius Malema se EFF; Jacob Zuma se MK-party, wat vir die eerste keer op munisipale vlak meeding; Gayton McKenzie se PA; die IFP, ActionSA, die ACDP; Rise Mazanzi, en 'n hele ry kleiner partye. Elkeen van hulle verkoop nie net beleid nie — elkeen verkoop 'n overstory.
Toets hulle gerus op bekwaamheid en op rekord, dit is jou plig as burger. Maar toets die storie ook: maak hierdie storie van my 'n versorger en 'n bewaker, of maak dit my buurman my vyand? Want die stem wat jy uitbring, bring nie net 'n raadslid in die stoel nie, dit voed 'n storie wat oor ons dorp gaan hang.
Daarom skryf Paulus dat ons eerste opdrag ten opsigte van heersers gebed is: "smekinge, gebede, voorbedes en danksegginge vir alle mense, vir konings en almal wat gesag het" (1 Timoteus 2:1–2).
God regeer steeds die koninkryke van mense
Hier raak dit ongemaklik, want die Bybel weier om chaos as iets buite God se hand te beskou.
"Hierdie besluit is deur die dekreet van die wagters, en die vonnis deur die woord van die heiliges, sodat die lewendes kan weet dat die Allerhoogste regeer oor die koninkryk van mense, dit gee aan wie Hy wil, en die laagste van die mense daaroor stel." (Daniël 4:17)
"Die koning se hart is in die hand van die HERE, soos die riviere van water; Hy draai dit waar Hy wil." (Spreuke 21:1)
Lees daardie twee verse stadig. God kyk nie van 'n afstand na die geskiedenis en wring Sy hande nie. Hy draai die harte van konings soos 'n 'n besproeiingskanaal draai.
Kus was ook die vader van Nimrod. Hý het begin om ’n geweldenaar op aarde te wees. Hy was ’n geweldige jagter voor die aangesig van die HERE. Daarom sê hulle: Soos Nimrod, ’n geweldige jagter voor die aangesig van die HERE. (Gen 10:8-9)
Jesaja noem Assirië "die staf van My woede" (Jesaja 10:5), dieselfde instrument wat God gebruik het om Sy eie rondswerwende volk te dissiplineer — Maar wanneer die Here alles wat Hy op Sionsberg en in Jerusalem wil doen, afgehandel het, sal Hy die koning van Assirië straf oor sy trots en selfversekerdheid, (Jesaja 10:12). Assirië is gebruik. Assirië was steeds skuldig.
Dit is presies die oorkoepelende storie van Nebukadnesar: hy verloor sy verstand vir 7 jaar, totdat hy erken: “Toe die vasgestelde tyd verby was, het ek, Nebukadnesar, na die hemel opgekyk om hulp en het ek my verstand teruggekry. Ek het die Allerhoogste geprys, ek het Hom wat ewig leef, geloof en geëer. Aan sy heerskappy is daar geen einde nie, sy koninkryk bestaan oor al die geslagte heen. Teenoor Hom is al die bewoners van die aarde soos niks; Hy doen soos Hy besluit met die hemelse magte en met die mense op aarde. Daar is niemand wat Hom daarvan kan weerhou en vir Hom kan sê: ‘Wat doen U?’ nie. (Dan 4:34-35)
Nog meer verbasend: God noem Cyrus, 'n heidense koning wat nooit die God van Israel erken het nie, "Sy gesalfde" — Sy messias — opgerig om Sy volk uit ballingskap te bevry (Jesaja 45:1).
Die Bybelse patroon lyk dus so: God regeer die geskiedenis op die vlak van uitkoms en tydsberekening sonder om die oorsaak van die sonde te wees wat daarby betrokke is. Assirië se wreedheid was moreel gesproke heeltemal Assirië s'n, en God het hulle steeds daarvoor geoordeel, selfs al het hy hul ambisie as 'n instrument gebruik. Dit is nie "God veroorsaak tiranne direk" nie (wat God die outeur van kwaad sou maak), en dit is nie "God is 'n toeskouer wat kyk hoe menslike ambisie wild loop" nie. Dit is dat God die goede bly meëwerk vir die wat Hom liefhet ten spyte van menslike terkortkomings.
Dink net aan die Tweede Wêreldoorlog. Die oorlog self was onvermengde kwaad — sowat 70 miljoen mense dood, waaronder die ses miljoen Jode van die Shoah — en niks daarvan word ooit van Hitler se skouers gelig nie. En tog, kyk wat kom prakties uit daardie puin:
· Die Neurenberg-verhoor. Die Internasionale Militêre Tribunaal is by die Londen-ooreenkoms van 8 Augustus 1945 gestig en het van 20 November 1945 tot 1 Oktober 1946 gesit. Vir die eerste keer is 'n staat se eie leiers persoonlik aanspreeklik gehou, en artikel 8 van die handves bepaal uitdruklik dat 'n bevel van 'n meerdere geen verweer is nie.
· Die Verenigde Nasies. Die VN-Handves is op 26 Junie 1945 in San Francisco onderteken deur 51 stigterslede en het op 24 Oktober 1945 in werking getree.
· Die Universele Verklaring van Menseregte, aanvaar as Resolusie 217 A (III) in Parys op 10 Desember 1948 — dertig artikels wat begin by die stelling dat alle mense vry en gelyk in waardigheid en regte gebore word.
· Die Konvensie oor die Voorkoming en Bestrawwing van Volksmoord, Resolusie 260 A (III) van 9 Desember 1948, van krag op 12 Januarie 1951. Vir die eerste keer word volksmoord as misdaad in internasionale reg omskryf.
· Die vier Geneefse Konvensies van 12 Augustus 1949, en die Vlugtelingkonvensie van 28 Julie 1951, waarvan artikel 33 verbied dat 'n vlugteling teruggestuur word na 'n plek waar sy lewe bedreig word.
· Die Neurenberg-kode van 1947: tien beginsels vir mediese navorsing, met ingeligte toestemming as die eerste. Dit is regstreeks geskryf ná die verhoor van die dokters wat op gevangenes geëksperimenteer het.
· Die Marshallplan (amptelik die European Recovery Program), op 3 April 1948 in wet onderteken: sowat 13 miljard dollar oor vier jaar aan sestien lande. Duitsland kry sy Grondwet op 23 Mei 1949 en Japan 'n nuwe grondwet op 3 Mei 1947 — die oorwinnaars bou die oorwonnenes as demokrasieë op.
· Die Schuman-verklaring van 9 Mei 1950 en die Verdrag van Parys van 18 April 1951 skep die Europese Steenkool- en Staalgemeenskap, later die EU. Frankryk en Duitsland het drie oorloë in sewentig jaar geveg; sedert 1945 nie een nie.
· Ontkoloniasie. Indië en Pakistan word onafhanklik in 1947, sewentien Afrika-state in 1960 alleen, en die VN se Algemene Vergadering neem op 14 Desember 1960 Resolusie 1514 (XV) aan, wat koloniale oorheersing as 'n ontkenning van menseregte verklaar.
· Die val van rasseteorie. UNESCO se Verklaring oor Ras (1950) verwerp die wetenskaplike grondslag van rasse-indeling; dit loop uit op die Internasionale Konvensie teen Rassediskriminasie (21 Desember 1965) en uiteindelik op die Apartheidskonvensie van 30 November 1973, wat apartheid 'n misdaad teen die mensdom verklaar het.
· En vir die kerk: Dietrich Bonhoeffer is op 9 April 1945 in Flossenbürg tereggestel; die Duitse kerk lê op 19 Oktober 1945 die Stuttgartse Skuldbelydenis af; en op 23 Augustus 1948 word die Wêreldraad van Kerke in Amsterdam gestig. Versoeningsgemeenskappe soos Iona (1938) en Taizé (1940) is juis in daardie donker jare gebore.
Let mooi op — die oorlog was bitter sleg, 70mil mense is dood, meestal onder ondenkbare wreedheid. Maar na hierdie wreedheid het mense ná die verwoesting weer begin bou en bewaak: abad en shamar. Dit is presies Josef se woord aan sy broers: "Julle het wel kwaad teen my bedink, maar God het dit ten goede gedink" (Genesis 50:20; vgl. Romeine 8:28).
By die rots waar die kinders geoffer is
Daar is 'n plek in die verre noorde van Israel, aan die voet van die berg Hermon, genaamd Caesarea Philippi. In Jesus se tyd was dit onder 'n ander naam bekend — Panias, na die Griekse god Pan. 'n Groot rotswand het daar verrys, en aan die voet daarvan was 'n donker, groot bron wat die oues die Poort van Hades genoem het — die poort van die onderwêreld. Vir eeue het heidense aanbidders na daardie rots gekom om offers aan Baäl en die bokgod Pan te bring, en daar is sterk bewyse dat hulle hul eie kinders daar geoffer het, omdat hulle geglo het die grot self het na die wêreld van die dooies oopgemaak.
Dit is die grond wat Jesus doelbewus gekies het. Nie Jerusalem nie. Nie 'n sinagoge nie. Nie neutrale grond nie. Hy het Sy dissipels na die mees demonies plek in die streek gelei, 'n letterlike altaar van chaos en anargie bevlek met die bloed van kinders, en daar het Hy die vraag gevra wat alles beslis:
"Wie sê mense dat ek, die Seun van die Mens, is?... Maar wie sê jy is ek?" (Matteus 16:13, 15)
Simon Petrus het geantwoord: "Jy is die Christus, die Seun van die lewende God" (Matteus 16:16). En Jesus se reaksie is die skarnier waarop hierdie hele preek draai:
"Geseënd is jy, Simon Bar-Jonah, want vlees en bloed het dit nie aan jou geopenbaar nie, maar My Vader wat in die hemel is. En ek sê ook vir jou dat jy Petrus is, en op hierdie rots sal Ek My kerk bou, en die poorte van Hades sal nie daarteen oorwin nie." (Matteus 16:17–18)
Let eers daarop dat hierdie belydenis nie die produk van Peter se eie slimheid was nie. Jesus is eksplisiet — vlees en bloed het dit nie aan jou geopenbaar nie. Om Christus as Messias te ken, word nie bereik deur argument, deur afkoms, of deur godsdienstige uitvoering nie. Dit is 'n persoonlike, genadegegewe openbaring van die Vader self. Dit is vandag nog steeds waar. Geen hoeveelheid apologetiek, geen slim sosiale media-plasing, geen politieke oorwinning sal ooit oplewer wat net die Vader in 'n menslike hart kan openbaar nie — dat Jesus die Christus is, die Seun van die lewende God. Elke teenmiddel wat ons bou, moet hier begin, anders is dit glad nie die kerk se teenmiddel nie, net 'n ander menslike instelling wat 'n kruis dra.
Let op die tweede plek waar Jesus Sy verklaring geplant het. Petra — rots — staan in volle sig van die heidense rots van offer. En pylai hadou — die poorte van Hades — is nie 'n verbygaande frase nie. In die antieke wêreld was die poorte van 'n stad waar sy heersers gesit het, waar rade vergader het, waar gesag uitgeoefen is. Jesus het nie net beskerming teen die dood belowe nie. Hy het verklaar dat die sitplek van georganiseerde chaos, die raadskamer van die hel self, nie sou weerstaan wat Hy op daardie grond gaan bou nie. Die kerk is gebore as 'n direkte, doelbewuste konfrontasie met anargie by sy eie voordeur.
Dit is hoekom die antwoord op ons openingsvraag ja is. Die kerk was altyd bedoel om meer as net 'n oorlewende van chaos te wees. Dit is gestig, by naam, op die plek van chaos, as chaos se teenmiddel.
Drie Maniere waarop die Kerk Chaos Beantwoord
As God selfs die chaos regeer, en Christus het Sy kerk op die grond daarvan gestig, wat bly dan vir ons oor om te doen? Die Skrif gee ons nie een antwoord nie, maar drie houdings — en 'n volwasse kerk weet hoe om in al drie te wandel.
Die profetiese houding. Hier staan Nathan voor Dawid en sê: "Jy is die man" (2 Samuel 12:7). Hier is Elijah wat Ahab konfronteer. Dit is Johannes die Doper wat Herodes berispe, wetende dit sou hom sy kop kos. Die profetiese houding spreek die waarheid direk aan mag, duidelik en teen werklike koste. Dit is skaars, dit is gevaarlik, en dit is soms presies wat die oomblik vereis.
Die priesterlike houding. Dit is Daniel wat met uitnemendheid binne Babilon se eie hof dien, wat weier om sy oortuigings prys te gee terwyl hy steeds die ryk dien wat sy mense oorwin het. Dit is Josef wat Farao se Egipte deur hongersnood bestuur. Dit is Jeremia se verstommende opdrag aan die ballinge: "Soek die vrede van die stad waar Ek julle laat wegvoer het, en bid tot die HERE daarvoor; want in sy vrede sal jy vrede hê" (Jeremia 29:7). Die priesterlike houding wag nie vir perfekte regering voordat dit dien nie. Dit bou, administreer en bid getrou binne die stelsels wat dit nie gekies het nie.
Die kweekhuis. Dit is die diepste een, en ek glo dit is die een wat die moderne kerk vergeet het. Paulus skryf dat God se plan was " Maar nou het God die ryke verskeidenheid van sy wysheid deur die kerk bekend laat word aan elke mag en gesag in die hemelruim" (Efesiërs 3:10). Let op die woord "manifold" — in die Grieks, polupoikilos, letterlik "veelkleurig," soos 'n ingewikkeld geweefde wandtapyt. Die kerk verslaan nie chaos hoofsaaklik deur harder as dit te skree nie. Die kerk oorwin chaos deur so ryk, sigbaar heel te word — so versoen oor elke verdeeldheid wat mense normaalweg uitmekaar skeur — dat prinsdomme self op die oog geslaan word bloot deur te kyk wat God gebou het.
Die Kerk as teenmiddel
Ekklesia — die woord wat ons vertaal as "kerk" — beteken letterlik "die uitgeroeptes." Ons is nooit uit die wêreld geroep om van sy chaos weg te kruip nie. Ons is uitgeroep sodat iets geordend, gekweek en heel kon bestaan in die volle sig van 'n wêreld wat nie meer glo orde is moontlik nie.
'n Teenmiddel skree nie die gif af nie. Dit verander bloot wat in die bloedstroom teenwoordig is. 'n Gesonde, funksionerende, Christus-gesentreerde gemeenskap — een wat die waarheid spreek wanneer waarheid gespreek moet word, getrou dien wanneer diens vereis word, en ware heelheid onder sy mense kweek — is nie een stem onder baie mededingende stemme aanlyn of in die openbare ruimte nie. Dit is die werklike teenwoordigheid van Eden, weer geplant, op die grond van die poorte van Hades, in 'n wêreld wat vergeet het hoe 'n tuin selfs lyk.
"Jy is die sout van die aarde... Jy is die lig van die wêreld. 'n Stad wat op 'n heuwel geleë is, kan nie weggesteek word nie." (Matteus 5:13–14)
Laat ons daardie stad wees.